March 26, 2026. TRẦM LẶNG GIỮA PHONG BA BÃO TỐ, Bác sĩ Nguyễn Tiến Cảnh.
TRẦM LẶNG GIỮA PHONG BA BÃO TỐ
Nguyễn Tiến Cảnh
Có thể coi dưới dạng Video-UTube: https://youtu.be/mErUB5R4l9A
Hòa bình không phải là vắng bóng bạo loạn, không có tiếng súng, không có giặc dã chiến tranh, “Hòa bình là sự yên ổn phát sinh khi mọi sự được đặt đúng vị trí, đúng trật tự -giữa con người với nhau, giữa con người với xã hội, và giữa con người với Thiên Chúa. “Peace is the tranquility that results from right order - Pax est tranquillitis ordinis.” (City of God, quyển XIX, ch.13, St. Augustine Th.k IV-V).
Trật tự đúng - right order tức là khi công lý được thực thi, mỗi người nhận được điều thuộc về mình, và các mối quan hệ được sắp xếp hài hòa.
Theo nghĩa triết học và thần học thì thánh Âu-Tinh / Augustine không hiểu hòa bình như là sự im lặng hay vắng bóng xung đột. Ngài định nghĩa:
• Hòa bình là sự tĩnh lặng phát sinh khi mọi sự được nằm ở đúng vị trí của nó.
• Trật tự đúng-right order bao gồm:
-trật tự trong linh hồn (ý chí – lý trí – dục vọng)
-trật tự trong xã hội (công lý, bổn phận, tương quan)
-trật tự giữa con người và Thiên Chúa (theo quan điểm Kitô giáo)
Vì vậy, hòa bình không phải là “không có chiến tranh”, mà là sự hài hòa sâu xa của toàn thể đời sống.
Vì sao câu này được diễn giải thành từ “Thứ Tự / right order”?
Trong tiếng Latin, ordinis không chỉ có nghĩa là “thứ tự - order” mà còn hàm nghĩa:
• trật tự đứng đắn
• trật tự hợp lý
• trật tự theo bản chất của sự vật
Do đó, nhiều học giả Anh ngữ thêm chữ “right” để làm rõ ý của thánh Augustine là trật tự đúng không phải là bất cứ trật tự nào.
Vậy thì theo ý nghĩa đó và trong hoàn cảnh hiện nay trên thế giới -đặc biệt tại Hoa Kỳ và Việt Nam- hòa bình cókhông? Với tư cách là người có niềm tin, người Công Giáo chúng ta nghĩ sao và phải ứng sử thế nào về hai chữ hòa bình?
NGƯỜI CÔNG GIÁO HOA KỲ ĐƯỢC KÊU GỌI NÊN GIỮ BÌNH TĨNH
Tại Hoa Kỳ, trong khung cảnh và bầu khí nặng nề ở Minneapolis còn đang âm vang và lan rộng thì nhiều người Công Giáo trên khắp dất nước Hoa Kỳ đã có cảm giác báo động và lo lắng vì truyền thông báo chí xã hội hình như có vẻ đã quan trọng hóa thời kỳ hỗn loạn này.
Cơ quan di trú - ICE đã làm việc để giữ an ninh nhưng bị phản đối. Một vài vụ trở thành bạo động; có vụ gây nguy hiểm làm hai người thiệt mạng, đưa đến xáo trộn
tưởng như không thể ngồi yên.
Là người Công Giáo, chúng ta được kêu gọi phải bình tĩnh và giữ hòa bình.
Nhưng trong một thế giới đầy dẫy mâu thuẫn chúng ta phải làm gì?
Nhiều giám mục như TGM Oklahoma Paul Coakley là chủ tịch HDGMHK, Gm Michael Burbidge của Arlington đã kêu gọi giáo dân làm “Giờ Thánh cho Hòa Bình!”
Với nhiều hướng dẫn hơn, Gm Burbidge đã nói: “Trong những giây phút thinh lặng trước Mình Thánh Chúa, chúng ta hãy dâng phó quốc gia và vị lãnh đạo của chúng ta cho Thiên Chúa và xin Ngài biến đổi mọi trái tim để những cơn bão nước lạnh lắng xuống, tất cả mọi chia rẽ không còn, và lòng người cùng cuộc sống của họ sẽ được biến đổi.”
Đào sâu hơn nữa vào những phương cách để chế ngự nỗi niềm bất ổn, có người không chỉ nhắc đến lời của Gm Burbidge mà còn của Đức ông Charles Pope, cha Joseph Anthony Kress, o.p. và nhiều nhân vật cùng truyền thông báo chí CG khác.
Tgm Naumann đã nói: “Chúng ta đang sống trong thời kỳ bất ổn và bão tố vì chúng ta đang chứng kiến những âm mưu đang xẩy ra hàng ngày trên đường phố.”
“Một đằng, chúng ta bị hoang mang vì nhân viên công lực bị tấn công trong khi họ tìm hiểu để bắt giữ và trục xuất những thành phần côn đồ và băng đảng ma túy đang gây tội ác. Đồng thời một đằng khác, chúng ta cũng để ý đến những di dân đã chạy trốn khỏi cảnh nghèo khó và bạo động áp bức ở quê hương họ để đi kiếm một đời sống tốt đẹp hơn. Nhiều người bây giờ sống trong lo sợ bị bắt và bị ngăn cách gia đình và bị trục xuất!”
“Bầu khí chính trị còn chia rẽ hơn nữa. Chúng ta cũng nghe những tiếng nói rất hùng biện gọi kẻ di dân là hiếp dâm, sát nhân và băng đảng. Đồng thời cũng không phải là không có những kết án tương tự khá ác độc đối với những nhân viên công lực cái nhãn hiệu Nazi, Phát xít. Thay vì đối thoại, người ta đã la ó súc phạm nhau. Chúng ta phải đáp ứng thế nào với cái văn hóa hỗn loạn không thể kiểm soát được ấy?” Ngồi yên? Đổ thêm dầu?....
Chúng ta còn nhớ môt ngày đen tối ở Rome lúc mà dịp dịch covid đang ở cao độ, Đức Phanxico -giữa công trường thánh Phero vắng lạnh- đã mời gọi người giáo hữu mở Tin Mừng Marco cuối chương 4. “Các tông đồ cùng với Chúa Giêsu trong khi vượt qua biển Galilee thì sóng gió nổi lên khiến các ông sợ hãi, mà lúc đó Chúa lại đang ngủ giấc ngon lành.”
-Các môn đệ đã đánh thức Chúa dậy và trách Chúa “đã không để ý đến họ vì họ sắp chết đến nơi rồi!..!”
-Chúa Giêsu truyền cho gió và nói với biển ‘Hãy Yên Lặng’.
Thánh Marco viết rằng lúc đó gió ngừng thổi và biển hết sóng. Chúa Giêsu lúc đó hỏi các môn đệ:
-Tại sao các anh lại hoảng sợ quá như vậy? Các anh không có niềm tin sao?
Chúng ta phải “vâng theo giáo huấn của Chúa Giêsu nói về biển cả là Đừng nói và Hãy ở yên!” Chúng ta không cần thêm dầu vào lửa, không cần thổi phồng bằng những lời hùng biện dễ gây cảm súc vì những cơn bão tố văn hóa. Thay vào đó chúng ta cần phải đến với Chúa và xin Ngài mang an tịnh vào tâm hồn chúng ta như lời Tgm Naumann đã khuyên nhủ.
Ngài nói rõ rằng, “đây không phải là sự bình thản phát sinh từ thái độ dửng dưng trước cơn cuồng phong văn hoá. Đó là sự bình thản được sinh ra từ việc biết rằng chúng ta không đơn độc — rằng Chúa Giêsu ở với chúng ta. Người đang ở trên thuyền. Chúng ta hãy xin ơn đức tin sâu sa hơn khi tiến gần đến Đấng Duy Nhất có thể làm lắng dịu tâm hồn chúng ta. Chỉ một mình Chúa Giêsu mới có thể đem lại bình an, ngay cả giữa cơn bão tố.”
Cha Kress, một trong các đồng dẫn chương trình của podcast Godsplaining, khuyên các tín hữu cũng hãy tìm kiếm bình an của Đức Kitô, một lần nữa hướng về hình ảnh các tông đồ đang bị nỗi sợ trói chặt giữa biển động dữ dội.
“Chúng ta chạy đến với Chúa mà thưa rằng: ‘Thầy không lo cho chúng con sao? Thầy ngủ rồi, Thầy chẳng quan tâm đến chúng con sao?’ Nhưng Chúa lại nhẹ nhàng nói với các tông đồ, và luôn nhắc chúng ta rằng điều cốt yếu chính là sự kết hiệp nội tâm của chúng ta với Chúa Giêsu — đó mới là điều sẽ ban cho chúng ta bình an, bình an nội tâm.”
Và sự bình an này -Ngài nói thêm- “không cần thiết phải lấy đi cái rối loạn hoang mang đang có ở quanh chúng ta, nhưng nó giúp chúng ta có khả năng hồi tưởng nhớ lại là Chúa đang ở gần chúng ta.”
Việc ở gần với Chúa Kito chính là chìa khóa nằm trong những căng thẳng của cái văn hóa hiện tại.
“Nó cần thiết để cho chúng ta sống trong những thời gian và khoảnh khắc ồn ào và giận hờn gây cấn,” -Đức ông Pope nói vậy.
“Cuộc tranh luận công khai thì căng thẳng và liên tục mà đa số bắt nguồn từ những tuyên ngôn để tạo cảm súc hơn là biện luận trí thức dựa trên những nguyên tắc để cùng nhau chia sẻ. Cái nhìn chung về Kinh Thánh, luật tự nhiên và Hiến pháp từng là nền tảng cho sự đồng thuận về văn hoá. Ngày nay, nguồn mạch của chân lý đã rời xa những nền tảng ấy và rời khỏi lý trí để nghiêng về ý chí. Người ta ‘thắng một cuộc tranh luận’ bằng sự kết hợp giữa tiếng nói lớn và ồn ào để lấn át, áp lực chính trị và những hình thức quyền lực khác.”
Không ai phủ nhận rằng có “nhiều vấn đề luân lý quan trọng trong chính sách di trú. Phản đối bằng lời nói, biểu tình và tổ chức chính trị là những quyền được trân trọng trong truyền thống Hoa Kỳ, và đôi khi còn là một bổn phận luân lý. Nhưng bạo lực thể xác và phá hoại tài sản công cũng như tư hầu như không bao giờ được biện minh và được vượt qua những ranh giới đạo đức.”
Một vị mục tử, cũng là tác giả của sách Hỏa ngục là đây-The Hell There Is, tiếp tục nói: “Trong thời điểm gay gắt và ngôn từ khắc nghiệt, chúng ta cần ôm chặt lấy sự thanh thản và học cách giữ bình tĩnh.”
Đức Ông Pope đưa ra bốn nguyên tắc để giúp người Công giáo trong thời buổi nhiễu nhương này, bao gồm: giảm bớt việc tiêu thụ tin tức, đừng quá tin vào mạng xã hội, nó giả nhiều lắm mà thật cũng có nhiều, nhưng phải tỉnh thức và khôn ngoan biết đâu là thật đâu là giả.; chấp nhận những điều ta không thể thay đổi; nhận ra rằng con người có những quan điểm khác nhau; và quan trọng nhất là“đừng quỷ hoá người khác.”
Và đến đây tôi nhớ lại câu nói lừng danh của Reinhold Niebula một vị mục sư Tin Lành thần học gia nổi tiếng:
Lạy Chúa! Xin ban cho con
“Sự Thanh Thản để con chấp nhận những điều mà con không thể thay đổi, và
“Sự Can Đảm, để con thay đổi những gì con có thể, và
“Sự Khôn Ngoan, để con biết đâu là sự khác biệt.
(God! Grant me -The serenity to accept the things I cannot change.
-Courage to change the things I can, and
-Wisdom to know the difference.)
Sự bình tĩnh, thanh thản và tĩnh lặng có thể được nâng đỡ nhờ những phân định cẩn trọng này,” Đức Ông Pope nhấn mạnh. “Nhưng để thật sự đạt đến mục tiêu cần thiết ấy, đó phải là một ân ban của Thiên Chúa và chỉ tìm được trong cầu nguyện và tín thác. Thiên Chúa không bao giờ bị khuất phục, ngay cả trước những điều ác tồi tệ nhất.”
Sơ Mary cũng chia sẻ thêm: “Một linh mục từng khuyên là chỉ nên tiếp nhận lượng truyền thông tương ứng với thời gian dành cho cầu nguyện. Đó là lời khuyên rất khôn ngoan. Nếu chúng ta khuấy động nỗi sợ hãi hay giận dữ mãnh liệt mà không làm gì để đối diện với những điều xấu mình nhận ra, chúng ta sẽ đánh mất bình an và thậm chí cả hy vọng.”
Sự bất ổn hiện tại khiến nữ tu Đa Minh nhớ đến lần đầu tiên bà đọc tác phẩm Searching for and Maintaining Peace của Cha Jacques Philippe.
“Ban đầu tôi rất ngạc nhiên khi ngài nói rằng không có điều gì là lý do chính đáng để đánh mất bình an. Tôi đã suy nghĩ điều này rất lâu. Một trong những định nghĩa yêu thích của tôi về bình an giúp tôi hiểu làm sao một khẳng định như vậy lại có thể đúng.
“Trong cuốn sách nhan đề Thành của Thiên Chúa -City of God, thánh Âu Tinh định nghĩa bình an là sự tĩnh lặng của trật tự, chứ không phải sự vắng bóng xung đột. Sự tĩnh lặng đến từ một tâm trí và ý chí được sắp đặt ngay thẳng, từ việc biết Thiên Chúa và chọn yêu mến Thiên Chúa và mọi sự trong Thiên Chúa. Đây là chìa khóa của bình an nội tâm và tự do: tìm kiếm Thiên Chúa và tin tưởng rằng ngay giữa những đổ vỡ tất yếu của thế giới này, Người vẫn đang hoạt động để hướng mọi sự về điều thiện hảo sau cùng.”
Phó tế Burke-Sivers trong The Beacon of Truth cũng triển khai thêm về bình an. “Khi nghe hai tiếng ‘bình an’, tâm trí chúng ta thường hình dung sự chấm dứt chiến tranh và xung đột. Tuy nhiên, bình an không chỉ giới hạn trong việc duy trì thế cân bằng quyền lực giữa các đối thủ”, ông nói.
Tác giả của Behold the Man kêu gọi các tín hữu đặt trọn niềm tin vào Đức Kitô. “Với đức tin vững vàng và lòng tín thác vào tình yêu thương xót của Thiên Chúa, chúng ta hãy tin tưởng vào lời chúc lành của Đức Kitô: ‘Thầy để lại bình an cho anh em; Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Lòng anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi’ (Ga 14,27).”
Trong thời điểm biến động văn hoá, Popcak — một nhà tâm lý học Công giáo và đồng dẫn chương trình More2Life — cũng mời gọi các tín hữu tìm đến sự khôn ngoan của thánh Âu Tinh: “Bình an là sự tĩnh lặng phát sinh từ trật tự đúng.”
Giám đốc của Catholic Counselors nhấn mạnh với The Register: “Bình an là điều khả thi — ngay cả trong những thời điểm khó khăn — nếu các phản ứng của chúng ta bắt nguồn từ cầu nguyện và phản ánh một cách tiếp cận cân xứng, thích hợp và mang lại kết quả trong việc giải quyết vấn đề.”
Và khi chúng ta học cách lèo lái qua những cơn bão của thời đại, hãy mang lời của Đức Cha Burbidge đến trước Thánh Thể trong giờ Chầu Thánh Thể:
“Tại đây, trước Mình Thánh Chúa, chúng ta đang ở trong sự hiện diện của Nguồn Mạch Bình An. Hãy xin Người làm lặng yên những làn nước cuồng nộ trong đất nước chúng ta; chữa lành các vết thương của chúng ta; hiệp nhất chúng ta; và giúp chúng ta hôm nay ra đi như khí cụ bình an của Người, để chúng ta thật sự sống với nhau như anh chị em trong Chúa hôm nay và mãi mãi. Amen.”
BÌNH AN TRONG GIÁO HỘI CÔNG GIÁO VIET NAM HIỆN NAY.
Có nên đem bài học Bình An này vào Giáo Hội CG Việt Nam ở quốc nội không? Người ta nói Việt Nam hiện giờ đâu có chiến tranh. Đúng! Việt Nam không có chiến tranh. Nhưng hòa bình không phải là vắng tiếng súng. Đem những bài học bình an này vào Giáo hôi CG Việt nam quốc nội ngày nay quả là rất thích hợp và đúng lúc.
Giáo Hội Công Giáo VN chúng ta lúc này không có bình an. Người ta xì xào, nói ra nói vào nói nhỏ nói to với nhau. Bất ổn lắm rồi. Không phải người ngoài nói mà chính người trong nhà -người Công Giáo- cũng nhận thấy và nói ra. Không cần kể ra nhưng ai cũng biết. Cứ hỏi Trí Khôn Nhân Tạo-AI là nó nói ra hết cho mà biết. Nó không biết nói dối đâu. Chúng tôi không muốn đổ thêm dầu vào lửa cho dám cháy lớn hơn.
Giáo Hội Hoa Kỳ đã khuyên mọi người phài cầu nguyện. Hồi xưa thì các môn đệ vì sợ thuyền bị sóng gió làm đắm đã trách Chúa sao cứ ngủ không cứu các ông. Chúa Giêsu đã trách các môn đệ là thiếu niềm tin vì Chúa vẫn ở bên cạnh ngay trên thuyền với các ông khi sóng gió nổi lên.
Chúng ta bây giờ không kêu cầu Chúa mà tự cứu mình bằng luận lý của mình. Anh sai. Tôi đúng. Dĩ nhiên khi lý luận thì ai cũng đúng vì cùng xuất thân từ một lò. Và khi đóng vai trò luật sự biện hộ để đả kích bên kia là sai thì phải có lý lẽ chính xác. Những câu trích dẩn trong văn chương tục ngữ không ai có thể cho là sai như: Nhà kia lỗi phép con khinh bố, Mụ nọ chanh chua vợ chửi chồng. Nhưng thử hỏi câu nói đó đặt có đúng chỗ hay không.
Thánh Au Tinh nói như trích dẫn ở trên: :“Hòa bình là sự yên ổn phát sinh khi mọi sự được đặt đúng vị trí, đúng trật tự -giữa con người với nhau, giữa con người với xã hội, và giữa con người với Thiên Chúa. “Peace is the tranquility that results from right order - Pax est tranquillitis ordinis.” (City of God, quyển XIX, ch.13, St. Augustine Th.k IV-V).
Trật tự đúng - right order tức là khi công lý được thực thi, mỗi người nhận được điều thuộc về mình, và các mối quan hệ được sắp xếp hài hòa.
Theo nghĩa triết học và thần học thì thánh Âu-Tinh / Augustine không hiểu hòa bình như là sự im lặng hay vắng bóng xung đột. Ngài định nghĩa:
• Hòa bình là sự tĩnh lặng phát sinh khi mọi sự được nằm ở đúng vị trí của nó.
• Trật tự đúng-right order bao gồm:
-trật tự trong linh hồn (ý chí – lý trí – dục vọng)
-trật tự trong xã hội (công lý, bổn phận, tương quan)
-trật tự giữa con người và Thiên Chúa (theo quan điểm Kitô giáo)
Vì vậy, hòa bình không phải là “không có chiến tranh”, mà là sự hài hòa sâu xa của toàn thể đời sống.
Vì sao câu này được diễn giải thành từ “Thứ Tự / right order”?
Trong tiếng Latin, ordinis không chỉ có nghĩa là “thứ tự - order” mà còn hàm nghĩa:
• trật tự đứng đắn
• trật tự hợp lý
• trật tự theo bản chất của sự vật
Do đó, nhiều học giả Anh ngữ thêm chữ “right” để làm rõ ý của thánh Augustine là trật tự đúng không phải là bất cứ một trật tự nào.
Người viết xin đặt vấn đề ở đây vì chủ đề đã gây rối GhVN hiện nay là vấn đề giáo sĩ trị và giáo dân trị mà có vị đã nêu ra. Tôi không nói vấn đề này đúng hay sai, bởi lẽ đúng sai thì tự nó với thời gian đã nói lên rồi. Và theo tinh thần thánh Augustine thì đúng là theo cái trật tự đúng của nó, cho dù bề ngoài nói là trật tự nhưng chưa chắc đã là đúng hoàn toàn. Vậy đừng tranh cãi nữa. Hãy cầu nguyện xin Chúa ban ơn soi sáng để biết đâu là đường phải đi.
Lạy Chúa! Xin ban cho con
“Sự Thanh Thản để con chấp nhận những điều mà con không thể thay đổi, và
“Sự Can Đảm để con thay đổi những gì con có thể; và
“Sự Khôn Ngoan, để con biết đâu là sự khác biệt.
Sự bình tĩnh, thanh thản và tĩnh lặng có thể được nâng đỡ nhờ những phân định cẩn trọng này. Nhưng để thật sự đạt đến mục tiêu cần thiết ấy, đó phải là một ân ban của Thiên Chúa và chỉ tìm được trong cầu nguyện và tín thác. Thiên Chúa không bao giờ bị khuất phục, ngay cả trước những điều ác tồi tệ nhất.
Cũng nên nhớ “phán đoán phải thận trọng và khả năng biện phân phải chính xác,” và rằng điều quan trọng là “cảm xúc hay đam mê thường nảy sinh một cách tự phát, nhưng chúng ta có tự do chọn điều làm cho chúng nổi dậy hoặc chọn cách đáp lại chúng bằng hành động. Trong một thế giới sa ngã, chúng ta không thể kiểm soát được tất cả mọi sự, vì con người đưa ra nhiều chọn lựa gây tổn hại.
Để kết thúc vấn đề xin nêu ý kiến của một mục tử là tác giả sách Hỏa ngục là đây-The Hell There Is, đã nói: “Trong thời điểm gay gắt và ngôn từ khắc nghiệt, chúng ta cần ôm chặt lấy sự thanh thản và học cách giữ bình tĩnh.” Ngoài ra Đức Ông Pope đưa ra bốn nguyên tắc để giúp người Công giáo trong thời buổi nhiễu nhương này, bao gồm: giảm bớt việc tiêu thụ tin tức, đừng quá tin vào mạng xã hội, nó giả nhiều lắm mà thật cũng có nhiều, nhưng phải tỉnh thức và khôn ngoan biết đâu là thật đâu là giả; chấp nhận những điều ta không thể thay đổi; nhận ra rằng con người có những quan điểm khác nhau; và quan trọng nhất là“đừng quỷ hoá người khác.” Chỉ có phán xét ngày sau cùng của Thiên Chúa mới chính xác mà thôi.
Fleming Island, Florida
March 1, 2026/Reviewed March 22, 2026
NTC
Comments
Post a Comment